Lęk jest emocją naturalną – każdy z nas doświadcza go w sytuacjach zagrożenia czy niepewności. Problem pojawia się wtedy, gdy lęk staje się zbyt intensywny, przewlekły i zaczyna utrudniać codzienne życie. Wtedy możemy mówić o zaburzeniach lękowych, które w języku potocznym często określane są mianem nerwicy.

Czym są zaburzenia lękowe?

Zaburzenia lękowe to grupa trudności psychicznych, w których lęk i napięcie emocjonalne pojawiają się nadmiernie, bez wyraźnej przyczyny, lub są nieadekwatne do sytuacji. Mogą przybierać różne formy:

• zaburzenia lękowe uogólnione – stałe zamartwianie się, ciągłe napięcie, trudności z koncentracją, problemy ze snem,
• fobie specyficzne – intensywny lęk przed określonymi sytuacjami lub obiektami, np. lataniem samolotem, widokiem krwi czy wystąpieniami publicznymi,
• zaburzenie paniczne – nawracające ataki paniki, czyli nagłe epizody bardzo silnego lęku,
• lęk społeczny – obawa przed oceną innych, unikanie kontaktów społecznych, wystąpień czy nawet codziennych rozmów.

Jak wygląda atak paniki?

Atak paniki to nagły, intensywny epizod lęku, któremu towarzyszą objawy somatyczne, takie jak:

• przyspieszone bicie serca,
• duszności, zawroty głowy, poczucie „odrealnienia”,
• drżenie ciała, pocenie się,
• wrażenie utraty kontroli lub lęk przed śmiercią.

Przykład z życia:

Pani Monika, 32 lata, w drodze do pracy w tramwaju zaczęła nagle odczuwać kołatanie serca, zawroty głowy i poczucie, że zaraz zemdleje. Myślała, że ma zawał, lecz badania w szpitalu nic nie wykazały. Po kilku takich epizodach zgłosiła się do psychiatry i dowiedziała się, że są to ataki paniki.

Lęk i nerwica w codziennym życiu – przykłady

• Pan Adam (45 lat) od miesięcy nie potrafi zasnąć, wciąż analizuje problemy w pracy, a najmniejsze niepowodzenia wywołują w nim silne napięcie.
• Pani Kasia (26 lat) odmawia spotkań towarzyskich, bo boi się, że się „ośmieszy”, a inni będą ją krytykować.
• Pan Marek (39 lat) unika jazdy autostradą, ponieważ kiedyś przeżył atak paniki za kierownicą.

Wszystkie te osoby zgłosiły się do psychologa, ponieważ lęk zaczął wyraźnie ograniczać ich życie.

Ciekawostka z badań

Według danych WHO nawet 1 na 5 osób w ciągu życia doświadcza zaburzeń lękowych. Badania pokazują też, że mózg osób z silnym lękiem wykazuje większą aktywność ciała migdałowatego, które odpowiada za reakcję „walcz lub uciekaj”. Oznacza to, że lęk nie jest kwestią „słabości”, ale związany jest z realnymi procesami w układzie nerwowym.

Gdzie szukać pomocy?

Zaburzenia lękowe można skutecznie leczyć – terapia psychologiczna pomaga zmienić sposób myślenia o lęku i nauczyć się technik radzenia sobie z objawami. W niektórych przypadkach wskazana jest także współpraca z psychiatrą i leczenie farmakologiczne.

Potrzebujesz wsparcia?

Jeśli czujesz, że lęk przejmuje kontrolę nad Twoim życiem – nie musisz radzić sobie sam. Umów się na konsultację psychologiczną w gabinecie DOBRO w Gliwicach i daj sobie szansę na odzyskanie spokoju.